środa, 23 kwietnia 2014

The Passive - strona bierna

Dzisiaj postaram się wyjaśnić wam co to jest strona bierna, do czego służy i jak jej używać.

Strony biernej (Passive) używamy najczęściej w wypowiedziach formalnych oraz w języku pisanym. Stosujemy wtedy gdy wykonawca czynności (najczęściej podmiot w zdaniu) jest nieznany lub po prostu nieistotny, a bardziej interesuje nas sama czynność niż to, kto ją zrobił. 

W brew pozorom strona bierna jest stosunkowo łatwa. Wystarczy poznać parę prostych zasad.

Tworzymy ją w poszczególnych czasach gramatycznych za pomocą odpowiedniej formy czasownika be oraz formy czasownika w Past Participle (tzw. trzecia kolumna lub do bezokolicznika dodajemy końcówkę ed). 

W języku polskim wygląda to w ten sposób:

Strona czynna: Kasia przeczytała książkę. 
Strona bierna: Książka została przeczytana (przez Kasię).

Jak widzicie w stronie biernej zwraca się głównie uwagę na czynność. Nie interesuje nas kto to zrobił, tylko co zostało zrobione.

Passive w języku angielskim:

zielony - podmiot
niebieski - orzeczenie
fioletowy - obiekt czynności
ciemny żółty - czasownik to be

    a) Present Simple:

My father washes a car every saturday.
A car is wasched every saturday. 

Już w tym momencie możemy zauważyć, że pomiot z pierwszego zdania w stornie czynnej "wypada" w mowie biernej, a jego miejsce zajmuje obiekt czynności. Tak jak wspominałem wcześniej, opisujemy co stało się z konkretną rzeczą, a nie kto to zrobił. Oczywiście można wspomnieć kto to zrobił np.
A car is wasched ever saturday by my father,
ale najczęściej się to po prostu pomija. Kolejną sprawą jest tu zachowanie czasownika. Jak widzimy musimy zastosować czasownik w III-ej formie (Past Participle) - washes przechodzi w wasched - ale musimy pozostać w używanym czasie czyli Present Simple. No i właśnie w tym momencie zaczynamy zabawę z czasownikiem be. W czasie Present Simple Passive odmieniamy go tak jak w czasie Present Simple czyli am, is, are, pamiętając o zastosowaniu odpowiedniej formy dla odpowiedniego podmiotu czyli np.:
A car is wasched every saturday,
Cars are wasched every saturday.
Z powyższych rozważań możemy ustalić swoisty wzór tworzenia Present Simple Passive:

Podmiot (wcześniej obiekt czynności) + am, is, are + III-ecia forma czasownika

Znając zasady tworzenia strony biernej w jednym czasie, z każdym kolejnym jest już coraz łatwiej. Zawsze Obiekt czynności znajduje się na pierwszym miejscu, na trzecim czasownik w III-eciej formie i rzecz, która jako jedyna w każdym czasie jest inna, stojący na drugim miejscu - odmieniony czasownik to be

    b) Present Continuous:


My father is washing a car now.
A car is being wasched now. 

W czasach Continuous oprócz odmienionego w odpowiedniej formie czasownika to be stosuje się dodatkowo being. Tak na chłopski rozum to czasy w Continuous charakteryzują się tym, że mają czasownik z końcówką ing i ja sobie zapamiętałem, że nawet w stronie biernej gdzieś to ing musi być, więc bierze się be i dodaje ing. Myślę, że w ten sposób najłatwiej to wytłumaczyć. Wzór tworzenia Present Continuonus Passive wygląda następująco: 

 Podmiot (wcześniej obiekt czynności) + am, is, are + being +  III-ecia forma czasownika


   c) Present Perfect:


My father has wasched a car.
A car has been wasched

W czasach w Perfect musimy zastosować trzecią formę czasownika to be, a więc been. Wzór na tworzenie Present Perfect Passive:


  Podmiot (wcześniej obiekt czynności) + have/has + been +  III-ecia forma czasownika


   d) Past Simple:


My father wasched a car.
A car was wasched

W czasie Past Simple stosujemy drugą formę czasownika to be - was lub were. Wzór:


 Podmiot (wcześniej obiekt czynności) + was/were +  III-ecia forma czasownika

  e) Past Continuous:


My father was washing a car.
A car was being  wasched

I podobnie jak to w każdych czasach Continuous bywa stosujemy drugą formę czasownika to be - was lub were oraz being. Wzór:

 Podmiot (wcześniej obiekt czynności) +  was/were + being +  III-ecia forma czasownika

  f) Past Perfect:


My father had washed a car.
A car had been wasched

W Past Perfect podobnie jak Present Perfect stosuje się been, a w tym czasie dodatkowo stosuje się również had. Wzór:


  Podmiot (wcześniej obiekt czynności) + had + been +  III-ecia forma czasownika


  f) Future Simple:


My father will wash a car.
A car will be wasched

W czasie przyszłym dodaje się nieodmieniony czasownik to be. Wzór:

 Podmiot (wcześniej obiekt czynności) + will+ be +  III-ecia forma czasownika


Dla uporządkowania wiedzy poniżej umieszczam tabelka zaczerpnięta z Repetytorium gimnazjalisty Longman.:



Zadania:

Zazwyczaj na sprawdzianach i testach mamy do przekształcenia stronę czynną na stronę bierną lub na odwrót. Przedstawię wam jak się za to zabrać i po kolei przekształcać.


1. Zdecyduj w jakim czasie podane jest zdanie w stronie czynnej,
2. Określ gdzie znajduje się podmiot, gdzie orzeczenie, a gdzie obiekt czynności
3. Zdanie w stronie biernej zacznij od obiektu czynności,
4. Na drugim miejscu umieść czasownik to be w odpowiedniej formie,
5. Na trzecim miejscu daj czasownik w III-eciej formie,
6. Dopisz resztę podanego zdania,
7. Na końcu możesz również dodać kto jest wykonawcą czynności.



Zad 1.
Przekształć stronę czynną na stronę bierną:
1. I was cooking a dinner
2. We will serve breakfast at 9 a.m.
3. Someone stole my bike
4. My secretary had typed the reports

Odp.:
1. A dinner was being cooked
2. Breakfast will be served at 9 a.m.
3. My bike was stolen.
4. The reports had been typed by my secretary

Zad 2.

Przekształć stronę bierną na stronę czynną:
1. This house has been built by Greg.
2. Dog is being washed by Tom

Odp.:

1. Bob has build this house
2. Tom is washing a dog. 


---------------------------------------------------------------------------------------------------------- 
I to byłoby na tyle. Mam nadzieję, że pomogłem wam w zrozumieniu funkcji. Jeżeli macie jakiekolwiek pytania lub zauważyliście błędy bardzo was proszę o komentarz. Piszcie również o jakim innym zagadnieniu chcielibyście tutaj przeczytać. Zapraszam do komentowania.
Pozdrawiam
Jake ;)

P.S Mowę zależną dodam w weekend ;)

1 komentarz:

  1. a gdzie te mowy zależne i niezalezne?? prosze, potrzebuje je na teraz, dodasz
    ??

    OdpowiedzUsuń